BORTKIEWICZ: PIANOCONCERTEN NR. 1-3 E.A.
CD Recensies - B

Bortkiewicz: Pianoconcert nr. 1 in Bes op. 16; Arensky: Pianoconcert in f op. 2; Fantasie over Russische volksliedjes. Stephen Coombs met het BBC Schots orkest o.l.v. Jerzy Maksymiuk. Hyperion CDA 66624 (70’40”). 1992

Bortkiewicz: Pianoconcert nr. 2 ‘voor de linkerhand’ op. 28; Pianoconcert nr. 3 in c op. 32. Stefan Doniga met het Janáček filharmonisch orkest o.l.v. David Porcelijn. Piano Classics PCL 10146 (58’32”). 2008

De Oekraïnse componist Sergei Bortkiewicz (1877 - 1952) behoorde naast  Ravel en Prokofiev tot degenen die een pianoconcert voor de linkerhand schreven voor het éénarmige Oostenrijkse oorlogsslachtoffer Paul Wittgenstein.

Als man van zijn tijd is Bortkiewicz net als Rachmaninov een cultcomponist onder liefhebbers van laatromantische pianomuziek, al werd hij na W.O.I tamelijk vergeten. Hij vluchtte uit het communistische Rusland en leefde eerst in Istanboel en daarna in Wenen. Zijn stijl heeft veel weg van die van Rachmaninov, maar is haast nog melodieuzer en gevoeliger. Dat maakt zijn muziek meteen bij eerste kennismaking zo aantrekkelijk.  

Wie eens naar wat van zijn Pianowerken wil luisteren, staat een opname van Nadejda Vlaeva ter beschikking (Hyperion CDA 68118), maar hier gaat het om zijn drie Pianoconcerten.

Maar al is het idioom nogal conservatief romantisch, de componist stelt wel hoge eisen aan de virtuoze gaven van de pianist die zich aan zijn muziek waagt. 

Van het heel innemende Chopineske Pianoconcert nr. 1 van Arensky uit 1881 (het enige dat hij schreef) bestaat een heel behoorlijke opname van Martin Coombs, die het gevoelig en met moeiteloze virtuositeit voordraagt. Ook van de aardige Fantasie over Russische volksliedjes voor piano en orkest, ook bekend als de Fantasie over thema’s van Ryabinin uit 1899 maakt hij een innemend feest.

In het Linkerhandconcert is Stefan Doniga zo vaardig dat men haast niet merkt dat hij slechts met één hand speelt, zo triomfantelijk is het eindresultaat. Het Pianoconcert nr. 3 draagt de ondertitel ’Through hardships to the stars’ die slaat op zijn overlevingsstrijd en eindigt heel opvallend als uit het orkest buisklokken hoorbaar worden. Met het Tsjechische orkest begeleidt David Porcelijn met enthousiasme.