BEETHOVEN: STRIJKKWARTETTEN NR. 1-16; GROßE FUGE, KUSS KWARTET
CD Recensies - B

Beethoven: Strijkkwartetten nr. 1-16; Große Fuge in Bes op. 133; Mantovani, B.: Strijkkwartet nr. 6 Beethoveniana. Kuss kwartet. Rubicon RCD 145 (8 cd’s, 9u. 11’15”). 2019

In het zicht van het Beethovenjaar 2020 speelde de integrale reeks Strijkkwartetten een belangrijke rol tijdens het jaarlijkse Garden Festival in Tokio’s bekende Suntory Hall. Daarvoor was het in 2002 geformeerde Berlijnse Kuss kwartet van Jana Kuss en Oliver Wille (v), William Coleman (va) en Mikayel Hakhnazaryan (vc) uitgenodigd. Voor deze gelegenheid kregen ze de beschikking over de Stradivarius Paganini instrumenten van de Nippon Music Foundation uit de legendarische werkplaats in Cremona.

In grote lijnen zijn de werken in chronologische volgorde vastgelegd, maar de volgorde bij op. 18 is nr. 3, 2, 1, 5, 4 en 6 en bij de late kwartetten op. 127, 132, 130 dat eindigt met de Große Fuge (de korte, lichtere finale ontbreekt), 131 en 135.

Als geheel maken de vertolkingen een heel goede, vitale indruk, maar een paar oneffenheden zijn bij zaalopnamen haast nooit helemaal uit te sluiten. Hier bijvoorbeeld de nodeloze verbreding van het tempo aan het begin van de doorwerking uit het eerste deel van op. 18/5 en iets dergelijks gebeurt in op. 18/6 en op. 59/3. Dat is misschien een keer als blijk van dichterlijke vrijheid te genieten, maar het hoort niet en gaat bij meerdere herhalingen storen. 

Daar staat gelukkig veel positiefs tegenover: het voortdurend hechte teamwork, het meestal heel gevoelige spel, de ook waar nodig nooit ontbrekende felle attaque. Zo mogen we dankbaar zijn dat de cavatine uit op. 130 zo mooi gevoelig is gelukt, Heiliger Dankgesang eines Genesenen an die Gottheit, in der Lydischen Tonart zo ontroerend klinkt en de Große Fuge een grote intensiteit meekreeg en in het tweede deel van op. 59/1, het derde van op. 127 blijken van humor zijn getoond. Het scherzo van op. 135 had echter wat luchtiger mogen wezen. 

Aan het eind van de cyclus wacht een aardige verrassing in de vorm van Bruno (zoon van Annunzio Paolo, bekend van zoetelijke muziek voor strijkers) Mantovani’s Beethoveniana waarin hij in twaalf minuten als een eerbetoon aan zijn grote voorganger ingenieus fragmenten uit al Beethovens zeventien kwartetwerken heeft verwerkt.

Van het aanwezige publiek is gelukkig weinkács kwart

Wie al een opname van de Beethovenkwartetten van het Takács kwartet (Decca 480.1024), het Belcea kwartet (Alpha 469) of het Bergkwartet (Warner 5099970441) bezit hoeft niet meteen onrustig op zijn stoel te schuiven, want die eerdere vertolkingen zijn als geheel en in detail nog net een graadje mooier. Maar leen vooral deze nieuwe uitgave eens, want die is te interessant en te mooi om te vergeten.